راهنمای خرید عروسی

هنر میناکاری را بهتر بشناسید

میناکاری چیست

هنر مینا‌‌کاری چیست و هنر میناکاری مال کدام شهر است؟ این سوالی است که بسیاری از هنردوستان در ابتدای ورود به بازار صنایع دستی از خود می پرسند. برای آشنایی بیشتر با این هنر دوست داشتنی و سنتی پیشنهاد می شود تا انتهای مقاله همراه کاخ عروس باشید.

مینا کاری چیست؟

میناکاری، میناگری یا میناسازی هنری سنتی است که سابقه‌ای در حدود پنج هزار سال دارد و از صنایع دستی محسوب می‌شود. میناکاری هنری به وجود آمده از آتش و خاک و رنگ است که قدمت آن به حدود 1500 سال پیش از میلاد می رسد و برای زینت دادن به زیور آلات و ظروف مختلف از آن استفاده می شود. در فرهنگ دهخدا برای تعریف این هنر چنین گفته اند:

نقاشی و تزیین فلزاتی همانند طلا، نقره و مس به وسیله رنگ های لعابدار مخصوصی که در حرارت بسیار زیاد پخته و ثابت شود

مینا شفاف است و از ترکیب اکسیدهای فلزات و چند گونه نمک به دست می آید. مینا باید در مجاورت حرارت بالا (۷۵۰ تا ۸۵۰ درجه سانتی گراد) قرار گیرد تا رنگ‌ها بر اساس مدت زمان و دما شکل بگیرند. امروزه میناکاری را بیشتر بر روی مس انجام می دهند.

کانون میناکاری ایران کجاست ؟

از شهر اصفهان به عنوان کانون مینای ایران یاد می کنند که در سطح جهانی نیز آوازه ای خاص دارد. در این شهر استادان برجسته‌ به این فعالیت مشغول هستند و آثار کم نظیری خلق می کنند. امروزه در ایران استادان برجسته‌ای در تولید آثار مینا مشغول به فعالیت هستند.

شمعدان میناکاری

شمعدان میناکاری مرغوب

انواع میناکاری

مینا به لحاظ روش تولید به دو دسته تقسیم می‌شود:

مینای خانه بندی

میناکاری، میناگری یا میناسازی هنری سنتی است که سابقه‌ای در حدود پنج هزار سال دارد و از صنایع دستی محسوب می‌شود. امروزه این هنر بیشتر بر روی مس انجام می‌شود ولی می‌توان بر روی طلا، نقره، سفال نیز آن را به عمل آورد. طلا و نقره تنها فلزاتی هستند که به هنگام ترکیب با مینا اکسید نمی‌شوند از اینرو امکان اجرای طرح همراه با جزئیات و با شباهت هر چه تمامتر بر روی مینا را ایجاد می‌کنند در حالی که میناهای مسین و چنین کیفیتی را ندارند. مینای کار بر روی طلا و نقره هنر شکل‌گیری مینا نیز از ترکیب اکسیدهای فلزات و چند گونه نمک در مجاورت حرارت بالا (۷۵۰ تا ۸۵۰ درجه سانتی گراد) می‌باشد که رنگ‌ها در طول زمان و بر اساس دما به وجود می‌آیند. 

مینای سیمی یا خانه بندی

این هنر روشی قدیمی به محسوب می شود که به نام ((مینای سیمی)) شناخته شده و از مفتول ‌های خیلی نازک استفاده می ‌شود. مفتول ‌ها را به آن شکل که می خواهند در می آورند و با چسب روی قسمتی از کار درج می کنند و با یک لعاب شیشه‌ای روی آن را می ‌پوشانند. بعد آن را در درون یک کوره‌ای حدود هزار درجه حرارت می گذارند و مفتول ‌ها به قطعه کار جوش زده می شوند.
در گام بعدی رنگ‌ های به خصوصی از میناکاری را که به صورت پودر هستند را بر روی سطح کار پر قرار می دهند. پس از آن که سطح کار یکسان شد آن را به مدت سه دقیقه در درون کوره‌ با میزان دمای حدود هزار درجه می گذارند مفتول‌ ها با برنجی پس از گذاشتن در کوره به رنگ مشکی در می آیند و می بایست با اسیدکاری رنگ آن ها به حالت اولیه بازگردد.

مینای نقاشی

از این روش معمولا در اصفهان بیشتر استفاده می کنند. به این شکل که نقش های مینا بر روی لعابی شفاف ساخته می شود برای همین از میناکاری، اول استادی مسگر یا دواتگر بعد استادی میناکار بروی آن رنگ سفید لعاب می زنند. این مرحله معمولا 3 یا 4 بار انجام می شود و در هر بار آن را در کوره ای با دمای ۷۰۰ درجه قرار می دهند تا رنگ لعاب ثابت گردد. سپس بروی آن نقاشی را می کشند و مجددا شی به کوره خواهد رفت تا در درجه‌ای حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ درجه بپزد و رنگ ها به صورت دلخواه در آیند.

آینه و شمعدان میناکاری

آینه و شمعدان میناکاری

تاریخچه هنر میناکاری

میناکاری صنعتی است که برخی قدمت آن را بیش از ۵۰۰۰ سال می دانند. بر پایه تحقیقات اساتید و با مقایسه میناکاری‌های بیزانس و آثار ایرانی، این هنر در ایران به وجود آمده و پس از آن به کشورهای دیگر راه پیدا کرده است. تاریخچه هنر میناکاری نشان از اصالت این صنعت در کشورمان دارد. در این بین آثار و نشانه هایی نیز در اروپا پیدا شده که سابقه ای بسیار طولانی دارند؛ مثلا شش انگشتر طلا مرتبط به ۱۳ سده قبل از میلاد در قبرس یک مدل از میناکاری آراسته به حساب می آیند و تندیس معروف زئوس یونان نیز به این هنر مزین است و به پانصد سال قبل از میلاد مربوط می شود؛ منتها باز هم کارشناسان بر این باورند که سرچشمه این هنر در ایران و سرزمین پارس بوده است. 

روش نگهداری ظروف مینا کاری شده

از آن جایی که نقوش مینا توسط لعاب شفاف پوشانده شده است ، شستن با آب گرم و اسفنج صدمه ای به ظروف نمی زند ولی کشیدن اشیاء نوک تیز و برنده و ضربه زدن به آن به ظروف صدمه می زند ( ضربه زدن ایجاد پریدگی می نماید )
همچنین حرارت زیاد و نامتناسب نیز برخی از رنگ هی مینا رامی سوزاند.

نگهداری آینه و شمعدان میناکاری

نکات کلیدی برای شناخت مینای مرغوب با زیرساخت فلز

  • زیرساخت مینا باید یکنواخت و یک‌تکه بوده و فاقد قسمت‌های زائد و اضافی باشد.
  • نقوش باید اصالت ایرانی داشته و در رنگ‌گذاری، طرح اصلی حفظ شده و قلم‌گیری با نهایت دقت انجام شده باشد.
  • پرداز طرح‌ها و نقش‌ها بایستی تمیز و با ظرافت کار شده باشد. پشت ظرف باید دارای لعاب مرغوب و با کیفیت و بدون زدگی و تَرک باشد.
  • لبه‌های زیرساخت باید عاری از رنگ سبز و سطح آن‌ها بدون تَرک بوده و تیز و برنده نباشد. سطح اتکای ظرف، کاملاً صاف و یک‌دست باشد.
  • لعاب مینا باید فاقد ترک، پریدگی، پوسته، حباب، سوراخ و زبری باشد و غلظت آن به‌گونه‌ای باشد که در همه قسمت‌ها یکسان بوده و دارای نقاط برجسته‌تر در سطح شیء نباشد.
  • سطح ظرف مینا باید از درخشندگی کافی برخوردار باشد.
  • شفافیت، براق بودن و صیقلی بودن ظروف مینا، نشان‌دهنده استفاده از رنگ مرغوب و خوب پخته شدن آن‌ها در کوره است ولی اگر هنگام دست کشیدن بر روی ظروف زبری و ناصافی احساس شد، نشانه کیفیت نامناسب آن‌ها است
  • ضخامت رنگ در نقاشی و تزئین مینا باید یک‌نواخت باشد و رنگ‌های به‌کار رفته در مرزِ طرح‌ها، درهم ادغام نشده و هماهنگ باشد.
  • اگر بر روی رنگ یا لعاب داخل ظروف ترک‌خوردگی مشاهده شد، نشان‌دهنده سوخته شدن ظرف در حین کوره‌کاری است.
  • اثر مینای اصیل و مرغوب باید دارای رقم بوده، نام هنرمند، تاریخ و محل ساخت نیز بر روی آن حک شده باشد.

مطالب مرتبط :

خرید جهیزیه ی عروس 

شمعدان میناکاری مدل ساغر

خرید آینه شمعدان میناکاری 

بازگشت به لیست

2 نظر در “هنر میناکاری را بهتر بشناسید

  1. ناشناس گفت:

    خیلی عالی بود . ولی ای کاش از نمونه های مینا کاری سیمی هم عکس میزاشتید . و از زیرساخت این کارها که چطور ساخته میشه . ممنون

    1. پریسا گفت:

      خیلی ممنون از شما دوست عزیز حتما به مواردی که گفتید پرداخته میشه و توضیحات رو تکمیل تر می کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.