در این مقاله قصد بر این داریم به شما کمک کنیم تا با راههای شناخت یک قلمزنی اصیل آشنا شوید و بتوانید یک قلمزنی اصیل خریداری کنید.

قلمزنی یکی از صنایع دستی باستانی ایران می باشد و برای ساخت آن  چندین مرحله باید طی شود که هر مرحله نیز زمان زیادی را طی میکند. از این رو باید در نظر داشت که برای خرید این چنین صنایع دستی گران قیمت و با ارزش ویژگی ها و اصالت محصولات این صنعت باید در نظر گرفته شود تا هزینه صرف شده برای خرید بیهوده هدر نرود  و محصولی مرغوب و با کیفیت و با اصالت خریداری شود پس حتما با ما همراه باشید تا روش های شناخت یک قلمزنی اصیل را بشناسید.

فهرست مطالب

قلمزنی

هنر قلمزنی چیست ؟( هنر هزار ساله سنتی ایران )

آیا می دانید هنر قلمزنی چیست؟

قلمزنی و هنرهای دیگر از این دست تنها فعالیت انسان مسلط و یا صنعتگر و ابزارساز در به کار بردن قلم و چکش بر روی قطعه یا ظرف فلزی نیست بلکه بر گرفته از شوق و دیگر وجوح تمایز انسانی در بکارگیری تعمق و تعمل وی می باشد. انسانی باهوش و زیرک که با جوهرذکاوت دست به مکاشفه ای عمیق در طبیعت و مخلوقات می زند و به تکاپویی بر می خیزد که موجب بروز و تبلور حرکتی انفعالی خودآگاه به نام خلق اثر هنری که آمیخته ای از شعف ناخودآگاه فطری در بطن و ابزار و ادوات و مواد و مصالح در جهان مادی است می گردد. برای اینکه مفهوم قلمزنی را درک کنید و کاربردهای آن را بیشتر بشناسید درادامه ی مقاله ما را همراهی کنید.

مفهوم کلمه ی قلمزنی

برای اینکه بدانید هنر قلمزنی چیست بهتر مفهوم کلمه ی آن را درک کنید. قلمزنی در معنای لغوی ، از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج می آید.

یا به زبان ساده تر به وجود آوردن خط و نقش از طریق قلم با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی را قلمزنی می گویند. از سوی دیگر به اعتقاد باستان شناسان و مورخان هنر،مس،نخستین فلزی است که در هنر فلز کاری و قلمزنی مورد توجه انسان قرار گرفت.هنر قلمزنی یکی از رشته های هنرهای سنتی ایران است که می توان آن را در دسته بندی،در ردۀ هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار داد.

انواع سبک‌های قلمزنی 

سه سبک اصلی در هنر قلمزنی ایران مورد توجه قرار گرفته است که به معرفی آنها پرداخته ایم.

سبک شیراز

این سبک هنر قلمزنی بیشتر بر روی نقره انجام می‌ شود پس از طراحی بر روی کار و نیم برکردن شروع برجسته سازی وکف سازی می‌ شود که در این سبک بیشتر از نقوش تخت جمشیدی و گل مرغ استفاده می‌ شود و در ایران این سبک را مکتب شیراز می‌نامند و منحصر به شیراز می ‌باشد.

سبک تبریز

در  سبک تبریزی برای حرکت قلم و انجام قلمزنی از حرکت و فشار مچ دست استفاده می ‌شود.

سبک اصفهان

در سبک اصفهانی برای حرکت قلم و انجام قلمزنی از ضربات چکش استفاده می ‌شود. قلمزنی در اصفهان نیز در دو سبک مجزا می‌باشد که به نام‌های قلم ریز و فلم زنی برجسته شهرت دارد. قلمزنی برجسته دارای برجستگی‌های عمیق تری می‌باشد و حالتی سه بعدی را ایجاد می‌ نماید. این‌گونه از قلمزنی در ساخت ضریح امامان شیعه استفاده می ‌گردد. به همین سبب قلم تبریز صاف و کم عمق است ولی قلم اصفهان عمیق ‌تر می ‌باشد. اصفهان همیشه از مراکز مهم هنر قلمزنی ایران بوده و هست و در حال حاضر بیشترین تعداد کارگاه‌های صنایع دستی اصفهان را کارگاه‌های قلمزنی مس و برنج تشکیل می‌دهد و تعداد شاغلین این رشته نسبت به سایر رشته‌ها بیشتر است.

خصوصیات یک قلمزنی اصیل

حالا که می توانید به راحتی کارهای قلمزنی و کارهای پرسی را به راحتی تشخیص دهید پس بهتر است یک قلمزنی اصیل و باکیفیت را هم تشخیص دهید:

1- قسمت های برش خورده شده  لب برگردان باشد.

در کارهای قلمزنی مرغوب و با کیفیت قسمت هایی که برش خرده همه برگردان شده اند تا آسیبی ایجاد نکنند .همین برگرداندن لبه ها خودش کلی زمان و وقت می برد و بر کیفیت و زیبایی کار بسیار تاثیر می گذارد.

2- لحیم کاری روی کار مخفی و سرتاسری باشد

برخی از ظروف با نوارهای فلزی سرتاسری تزیین می شوند زمانی که این نوارها را در حاشیه ی کار قرار می دهند در صورتی که کاری با کیفیت باشد تمام سرتاسر کار را از زیر لحیم کاری می کنند .

3- نوار کار هم جنس کار باشد و لبه ی آن را برگردانده باشند

اگر برای حاشیه ی کار و نوار اطراف کار فلزی را لحیم می کنند آن فلز باید کاملا هم جنس و هم کیفیت کار باشد و باز هم برای زیبایی و جلوگیری از آسیب لبه ی آن را برگرداننده باشند.

4- تکه ها و قسمت های اضافه شده باید جوش خورده باشد.

هر قسمتی مانند دسته ، کفی به کار اضافه شود باید کاملا به کار اصلی جوش خورده باشد.

5- جوش و اتصال کامل لبه ها و نوارهای کفی با  کار

برای برخی از کاسه های قلمزنی نواری را دور تا دور کفی آن جوش می دهند این نوار باید کاملا جوش خورده باشد و با زمین کاملا مماس باشد و ناهمواری نداشته باشد.

6- نبود فرورفتگی در سطح

روی سطح کار نباید فرورفتگی نامعقولی وجود داشته باشد.

7-نبود ناصافی در  لبه های کار

اگر برای کاری لبه ای گذاشته شده و یا جوش داده شده و یا لبه ی کاری را برگرداننده اند باید کاملا صاف و بی نقص باشند و فرورفتگی نداشته باشند.

8- کعب کاسه و پارچ مناسب در نظر گرفته  شود .

9- ضخامت نوار کعب هم ضخامت کاسه باشد .

نواری که به کار اضافه می شود باید هم ضخامت با کاسه و ظرف مورد نظر باشد .هم اندازه بودن ضخامت کار بر زیبایی کار موثر است.

10-  صاف بودن کفی سینی های قلم زنی

در صورتی که سینی قلم زده شده ، از سطح صاف و محل تماس با زمین کاملا مسطح برخوردار باشد و کاملا درست روی زمین قرار بگیرد.

11-  بشقاب های قلم زنی شده دقیقا روی زمین قرار بگیرند.

در صورتی که بشقاب قلم زده شده باید کاملا درست و صاف روی زمین قرار بگیرد و در کفی آن ناهمواری وجود نداشته باشد.

12- درصورت آبکاری باید یکدست آبکاری شده باشد .

برخی از کارها با طلا و نقره آبکاری می شوند در صورتی که اینکار انجام می شود سطح آبکاری شده باید کاملا یکدست و صاف باشد.

13- یکسان بودن نوار و قطعه ای اضافه شده از خود جنس کار

اگر نواری و یا قطعه ای که به کار اضافه شده از جنس دیگری باشد تفاوت رنگ ها و جنس کاملا واضح و مشخص است .پس به این موضوع حتما دقت کنید.

قلمزنی

14- سنتی بودن نقش های بکار رفته

قلم زنی های بااصالت و کار اساتید بزرگ معمولا از نقش های سنتی استفاده کرده اند و همین نقش ها به اصالت و زیبایی کار می افزاید.

15- قلمزنی با ارزش است که دارای طرح های ظریف تر و پر کارتر باشد.

در قلم زنی هرچقدر کار ظریف تر و پرکارتر باشد قلم زنی گران تر و با ارزش تر است و یکی از علت های تفاوت قیمت ها در قلم زنی ها میزان کار انجام شده روی آن ها می باشد.

16- نبود سوراخ بر روی کار

در برخی مواقع ممکن است بر اثر فشار چکش روی قلم موجب ایجاد سوراخ در کار شود .

17- تکرار ها باید منظم باشد.

اگر طرح مورد نظراز تکرار یک نقش به وجود می آید ، قسمت ها یکسان و با یک رویه قلمزنی شوند .

18- روی سطح یا پشت کار قیر باقی نمانده باشد.

پس از پایان کار شئ دقیق تر پرداخت شده و زمانی که کار تمام می شود قیراندود می شود تا رگه های سیاه روی کار ایجاد شود و هیچ اثری اثری از قیر لابه لای سطوح نباید دیده شود.

قلمزنی

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...
بستن
مقایسه